www.rehatrainer-lodz.pl

BLOG - Układ krążenia

 

            Adaptacja układu krążenia do odmiennych warunków panujących w środowisku wodnym jest bardzo złożona i ma bardzo duży wpływ na jego funkcjonowanie.

 

W odpowiedzi na zanurzenie organizmu w wodzie o temperaturze różnej od punktu cieplnie obojętnego dochodzi do reakcji naczyń powierzchownych skóry, pełniącej istotną rolę w mechanizmie termoregulacyjnym ustroju. Woda zimna (o temperaturze poniżej punktu cieplnie obojętnego – 33,5-35,5oC) powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, w wyniku czego następuje wzrost ciśnienia krwi (tym bardziej, im niższa jest temperatura wody). Jednocześnie dochodzi do zmniejszenia częstotliwości tętna (1). Z kolei przebywanie w ciepłej wodzie powoduje rozszerzenie naczyń obwodowych, spadek ciśnienia krwi oraz zwiększenie częstotliwości tętna. W obu przypadkach wysiłek mięśnia sercowego jest zwiększony (1).

 

Immersja do poziomu szyi powoduje natychmiastowe przemieszczenie krwi z kończyn dolnych oraz zwiększenie objętości krwi wewnątrz klatki piersiowej (tzw. autotransfuzja) (2). Wpływa to na zwiększenie pojemności minutowej serca w wyniku zwiększonej objętości końcowo-rozkurczowej i wyrzutowej serca spowodowanej zwiększeniem proporcji między długością a kurczliwością mięśnia sercowego. Stwierdzono, że zanurzenie do poziomu szyi powoduje wzrost objętości serca o około 180 ml, pojemności minutowej 30-60% a objętości wyrzutowej o około 35% (1). Rozciągnięcie przedsionka serca powoduje wystąpienie diurezy wyrównawczej (3).

 

Zewnętrzne ciśnienie hydrostatyczne zmniejsza pojemność przedziału żylnego, głównie żył trzewnych transportujących krew do klatki piersiowej (4). Co więcej, autotransfuzja, pochodząca z naczyń kończyn dolnych, zwiększa objętość osocza i zmniejsza ciśnienie onkotyczne (5).

 

Wpływ zanurzenia na czynność układu krążenia ilustruje rycina 1.

 

                 Rycina 1 Wpływ zanurzenia w wodzie na układ krążenia (6)

 

Podaje się, że objętość wyrzutowa serca zwiększa się w zależności od poziomu zanurzenia w wodzie w postawie wyprostowanej, wzrastając od poziomu kończyn dolnych do poziomu szyi i utrzymuje się przez kilka godzin. Zwiększenie pojemności minutowej serca o 32–62% jest spowodowane zwiększeniem objętości wyrzutowej, dominującej nad obniżonym tętnem, podczas gdy średnie ciśnienie tętnicze pozostaje na niezmienionym poziomie. Powoduje to zmniejszenie całkowitego oporu obwodowego (2). Ciśnienie tętnicze konsekwentnie wzrasta w następstwie zwiększenia objętości wyrzutowej serca (7). Ogólnoustrojowe zużycie tlenu pozostaje na stałym poziomie podczas zanurzenia w wodzie o temperaturze obojętnej, dlatego też poziom dostarczania O2 przekracza poziom zapotrzebowanie tkankowego ze względu na krążenie hiperkinetyczne. W warunkach normalnych przepływ krwi regulowany jest automatycznie, aby sprostać wymaganiom wynikającym z metabolizmu tkanek obwodowych (8), jednakże, podczas zanurzenia w wodzie automatyczna regulacja transportu krwi ulega modyfikacji, w wyniku czego wzrasta ogólnoustrojowy przepływ krwi (9).

 

Przepływ krwi do mięśni oddechowych i mięśnia sercowego jest zwiększony w odpowiedzi na zwiększoną pracę układu krążeniowo-oddechowego (10). Przejście ze środowiska lądowego do wody o temperaturze obojętnej lub wyższej prowadzi do ogrzania powłok ciała powodując wzrost przepływu krwi w skórze i podskórnej tkance tłuszczowej. Przepływ krwi przez nerki pozostaje niezmieniony, natomiast przepływ trzewny ulega zmniejszeniu a zwiększona pojemność minutowa jest przekierowywana do mięśni szkieletowych (11).

 

Uwzględniając różnice w wielkości ciała, nie zaobserwowano różnic pomiędzy płcią żeńską i męską odnośnie odpowiedzi układu krążenia na zanurzenie w wodzie o temperaturze obojętnej (12). Tak więc, opisane powyżej zmiany adaptacyjne zachodzące podczas zanurzenia dotyczą zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Niektórzy autorzy sugerują natomiast zależność fizjologicznych reakcji organizmu na zanurzenie pod względem wieku, wyrażającą się między innymi złagodzeniem zwiększenia pojemności minutowej serca (13).

 

Co więcej:

 

 

 

 

 

 

 

Źródła:

1. Kołodziej J. Pływanie korekcyjne. Kraków : AWF Kraków, 1989.

2. Arborelius M.J. Balldin U.I., Lilja B., Lundgren C.E.G. Hemodynamic changes in man with head above water. Aerospace Medicine. 1972, strony 592-598.

3. Pendergast D.R. Lundgren C.E.G. The underwater environment: cardiopulmonary, thermal, and energetic demands. Journal of Applied Physiology. 2009, Tom 106, strony 276-283.

4. Johansen LB. Jensen TU., Pump., Norsk P. Contribution of abdomen and legs to central blood volume expansion in humans during immersion. Journal of Applied Physiology. 1997, Tom 83, strony 695-699.

5. Johansen LB Bie P, Warberg J, Christensen NJ, Norsk P. Role of hemodilution on renal responses to water immersion in humans. American Journal of Physiology - Regulatory, Integrative and Comparative Physiology. 1995, Tom 269, strony R1068-R1076.

6. Kinnaird D.W. Becker B.E. Contemporary aquatic therapy and pain management. Contemporary pain medicine. 2008, strony 285-306.

7. Norsk P Bonde-Peterson F, Christensen NJ. Catecholamines, circulation and the kidney during head-out water immersion in humans. Journal of Applied Physiology. 1990, Tom 69, strony 479-484.

8. Guyton AC Coleman TG. Quantitative analysis of the pathophysiology of hypertension. Circulaton Research. 1980, Tom 24, strony 1-12.

9. Christie JL Sheldahl LM, Tristani FE, Wann LS, Sagar KB, Levankoski SG, Ptacin MJ, Sobocinski KA, Morris RD. Cardiovascular regulation during head-out water immersion exercise. Journal of Applied Physiology. 1990, Tom 69, strony 657-664.

10. Hajduczok G Miki K, Claybaugh JR, Hong SK, Krasney JA. Regional circulatory responses to head-out water immersion in conscious dogs. American Journal of Physiology - Regulatory, Integrative and Comparative Physiology. 1987, Tom 253, strony R254-R263.

11. Balldin U Lundgren CEG, Lundvall J, Mellander S. Changes in the elimination of 133-xenon from the anterior tibial muscle in man induced by immersion in water and by shifts in body position. Aerospace Medicine. 1971, Tom 42, strony 489-493.

12. Watenpaugh DE Pump B, Bie P, Norsk P. Does gender influence human cardiovascular and renal responses to water immersion? Journal of Applied Physiology. 2000, Tom 89, strony 621-628.

13. Pendergast DR Fisher NM, Calkins E. Cardiovascular, neuromuscular, and metabolic alterations with age leading to frailty. The Journals of Gerontology Series A: Biological Sciences. 1993, Tom 48, strony 61-67.

 

 

DODAJ KOMENTARZ     Ilość :0
 

            

 Powered by: www.cdx.pl